artykuły

Poziomy amputacji kończyny dolnej

Również w przypadku amputacji dokonywanych w obrębie kończyny dolnej dzieli się je ze względu na wysokość (poziom) amputacji:
– częściowa amputacja palców / stopy, tzw. wg Lisfranca,
– amputacja w stawie skokowym wg Syme’a,
– amputacja podudzia;
– amputacja przez staw kolanowy (wyłuszczenie),
– amputacja wg Callendera (tuż ponad guzowatością kości udowej),
– amputacja udowa, mioplastyczna,
– amputacja z zachowaniem głowy kości udowej,
– amputacja w stawie biodrowym (wyłuszczenie).
Amputacje wszystkich palców – jeśli nie wchodzi w grę rozległy uraz, amputacje tego typu wykonuje się zazwyczaj w zniekształceniach palców nie dających się skorygować innymi sposobami.
Operacja ta jest zazwyczaj cytowana w podręcznikach chirurgii tylko dlatego, że ma historyczne znaczenie. Jednak wskazania do tych zabiegów są rzadkie i głównie dotyczą przypadków rozległych urazów przodostopia. Odjęcia na tym poziomie nie wchodzą w grę w przypadkach miażdżycy naczyń obwodowych.
Amputacja Syme’a operacje te w chwili obecnej wykonuje się rzadko i powoli ulega ona zapomnieniu. Trzeba jednak podkreślić, że zabieg ten może stwarzać najlepsze szanse w przewlekłych zapaleniach kości stopy, szczególnie w tych, którym towarzyszą drążące owrzodzenia czy tych, które powstają na, tle neuropatii i cukrzycy. Operacja ta ma też zastosowanie w przypadkach trądu oraz przewlekłych zakażeń kośćca stopy i zniekształceń na tle przepukliny oponowo-rdzeniowej, pod warunkiem, że skóra pięty ma zachowane czucie. Szczególną przydatność ma ta operacja we wrodzonych deformacjach kończyny dolnej, w których stopa mimo prawidłowego wyglądu jest zupełnie nieprzydatna. Operacje tego typu są bardzo wskazane i popularne szczególnie w tych krajach, w których protezowanie znajduje się na niezbyt wysokim poziomie. Jednak prawdą jest, że proteza zaopatrująca kikut Syme’a jest bulwiasta, szczególnie w okolicy kostek, przez to nie jest akceptowana przez większość kobiet, gdyż bardzo rzuca się w oczy.
Amputacje poniżej kolana zapewniają pozostawienie fizjologicznych ruchów zginania i prostowania kolana, ale jednocześnie wymagają protezy wyposażonej w sztuczny staw skokowy.
Odjęcia przezkolanowe nie są szeroko praktykowane i chociaż wielu chirurgów nie ma do nich przekonania, to zabiegi te godne są lepszej reputacji. Okazuje się, że amputacje przezkolanowe były często wykonywane, ale z powodu nieprzyjemnego wyglądu kikuta oraz trudności protezowania stały się mniej popularne. Jednak niewątpliwe korzyści tych amputacji przekonały do ich częstszego wykonywania. Do zalet tych należy zaliczyć siłę kikuta i możliwość jego obciążania, zachowanie czucia głębokiego okaleczonej kończyny, wytrzymałość kikuta i jego kształt ułatwiający utrzymywanie protezy, razem z możliwością wczesnego zaprotegowania dzięki postępom na tym polu. Odjęcie przezkolanowe jest pod każdym względem lepsze od amputacji nadkolanowych, zaś u osób starszych, u których przyczyną amputacji są choroby naczyń obwodowych, i nierzadko trzeba je wykonać obustronnie, szanse na przywrócenie zadowalającego chodu są o wiele większe niż w przypadku odjęć ponad stawem kolanowym. Ponadto pacjenci mogą być samodzielni, na ograniczonych dystansach nawet bez protez, i mogą też chodzić na krótkich pilonach, nawet jeśli używanie normalnej długości protez okaże się niemożliwe. Głównym przeciwwskazaniem do odjęć przezkolanowych są ciężkiego stopnia przykurcze zgięciowe w stawach biodrowych.
Amputacja ponad stawem kolanowym prawdopodobnie stanowi najczęstsze odjęcie w obrębie kończyny dolnej i często jest wykonywana nieprawidłowo. Tak się nieszczęśliwie składa, że amputacje umieszcza się na końcowej pozycji na liście zabiegów chirurgicznych i bardzo często powierza najmłodszym i najbardziej niedoświadczonym chirurgom. Jakże często amputacja ta przypomina odjęcie gilotynowe, z zakryciem kości jedynie skórą, i to dokonane niepotrzebnie wysoko. Chociaż tego rodzaju odjęcie usuwa istniejącą patologię, to niestety pozostawia wiele do życzenia w aspekcie wygody chorego, potrzeb rehabilitacji i protezowania.
Utrata stawu kolanowego stanowi duże upośledzenie dla każdego pacjenta, przez to nie należy odejmować kończyny ponad stawem kolanowym w tych przypadkach, w których wystarcza amputacja na poziomie goleni. Oczywiście w nowotworach pacjent może nie mieć żadnego wyboru, ale w uszkodzeniach urazowych, zakażeniach i chorobach naczyń obwodowych lekarz powinien uczynić wszystko, by uratować staw kolanowy.
Wyłuszczenie w stawie biodrowym stanowi amputację, w której kończynę dolną oddziela się poniżej obręczy miednicy. W czasie zabiegu odcina, się wszystkie mięśnie zawiadujące kończyną dolną, przeto nie ma mowy o jakiejkolwiek funkcji, ale w przeciwieństwie do amputacji przezmiednicznej pozostaje stabilny szkielet kości miednicy, zdolny do przenoszenia masy ciała przez guz kulszowy i ścianę miednicy.
Póki co tyle z zakresu wiedzy medycznej o poziomach amputacji i wskazaniach do nich.

grafika: Amputowani

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *